Klinika dla Małych Zwierząt WąsiatyczBlog

Zdarza się, że pies albo kot połknie coś, co nigdy nie powinno trafić do przewodu pokarmowego. Czasem taki przedmiot przechodzi dalej bez większych konsekwencji, ale bywa też, że zatrzymuje się w żołądku albo jelitach i prowadzi do niedrożności. Najważniejsze jest jednak, aby przedłużające się objawy ze strony przewodu pokarmowego traktować poważnie.

Jakie objawy mogą sugerować ciało obce w przewodzie pokarmowym?

Najczęściej wszystko zaczyna się od wymiotów, braku apetytu i wyraźnego pogorszenia samopoczucia. Zwierzę może stać się apatyczne, niechętnie się ruszać, reagować bólem przy dotykaniu brzucha albo przy braniu na ręce. U części pacjentów pojawia się biegunka, u innych raczej parcie na kał i oddawanie bardzo małych ilości stolca, co łatwo pomylić z zaparciem.

Nasilenie objawów zależy od tego, gdzie utkwił przedmiot i czy powoduje częściową, czy całkowitą niedrożność. W praktyce oznacza to, że zwierzę może przez kilka godzin albo dłużej sprawiać wrażenie lekkich niestrawności, choć w rzeczywistości rozwija się stan wymagający pilnej pomocy.

U kotów warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden szczegół. Jeśli pupil intensywnie pracuje pyskiem, ślini się albo łapą dotyka okolicy jamy ustnej, trzeba brać pod uwagę połknięcie nici, sznurka lub wstążki, która mogła zahaczyć się u nasady języka. To bardzo charakterystyczna, a zarazem niebezpieczna sytuacja.

Kiedy reagować od razu?

Są sytuacje, w których nie warto obserwować zwierzęcia do kolejnego dnia. Jeżeli opiekun widział, że pies albo kot połknął igłę, haczyk, baterię, magnes, fragment zabawki albo długi, cienki przedmiot, kontakt z lekarzem powinien nastąpić od razu. Szczególnie groźne są baterie, bo poza ryzykiem utknięcia mogą dodatkowo uszkadzać tkanki i powodować oparzenia chemiczne.

Pilnej konsultacji wymaga także sytuacja, w której zwierzę wielokrotnie wymiotuje, nie może utrzymać wody, ma bolesny lub napięty brzuch, słabnie albo staje się wyraźnie osowiałe. Niedrożność przewodu pokarmowego jest stanem nagłym - może prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych, martwicy ściany jelita, perforacji, zapalenia otrzewnej, sepsy i wstrząsu. Tu czas naprawdę ma znaczenie.

Czego nie robić w domu?

Nie warto biernie czekać, gdy objawy się utrzymują albo nasilają. Jeżeli istnieje realne podejrzenie połknięcia ciała obcego, zwłaszcza przy nawracających wymiotach i bólu brzucha, nie należy samodzielnie próbować przeczekać problemu.

Nie powinno się też samodzielnie wywoływać wymiotów bez wyraźnego zalecenia lekarza. W medycynie weterynaryjnej część domowych metod jest odradzana, a przy połkniętych przedmiotach można dodatkowo pogorszyć sytuację. Jeżeli z pyska albo z odbytu wystaje nić, wstążka lub inny długi materiał, nie wolno go ciągnąć. Taki przedmiot może być zakotwiczony głębiej, a pociągnięcie zwiększa ryzyko uszkodzenia jelita.

Jak wygląda diagnostyka i leczenie?

Lekarz zaczyna od badania klinicznego i dokładnego wywiadu. Potem zwykle potrzebne są zdjęcia RTG, czasem w kilku projekcjach, niekiedy badanie kontrastowe albo USG. Często wykonuje się również badania krwi i moczu, żeby ocenić, jak bardzo niedrożność wpłynęła już na organizm i wykluczyć inne przyczyny podobnych objawów. Objawy związane z obecnością ciała obcego bywają niespecyficzne, a postawienie jednoznacznej diagnozy nie zawsze jest proste. Podobny obraz kliniczny może towarzyszyć między innymi silnemu zapaleniu przewodu pokarmowego lub zapaleniu trzustki. Zdarza się również, że wyniki przeprowadzonych badań nie pozwalają jednoznacznie potwierdzić ani wykluczyć obecności ciała obcego. W takich przypadkach lekarz może zdecydować o wykonaniu laparoskopii diagnostycznej, która pozwala bezpośrednio ocenić narządy jamy brzusznej i niekiedy dopiero ona umożliwia postawienie ostatecznego rozpoznania.

Sposób leczenia zależy od rodzaju przedmiotu i miejsca, w którym utknął. W części przypadków możliwe jest usunięcie go endoskopowo, ale gdy dochodzi do niedrożności, bardzo często potrzebna jest operacja. Zwlekanie jest ryzykowne, ponieważ zablokowany odcinek przewodu pokarmowego może tracić ukrwienie, a uszkodzone fragmenty jelita czasem trzeba usunąć i odtworzyć ciągłość przewodu pokarmowego chirurgicznie.

Ciało obce w żołądku albo jelitach nie zawsze daje od razu bardzo charakterystyczne objawy, ale powtarzające się wymioty, brak apetytu, bolesny brzuch i wyraźna apatia zawsze powinny wzbudzić czujność. Jeżeli opiekun widział moment połknięcia przedmiotu albo objawy szybko narastają, najlepiej działać od razu. W takich przypadkach ostrożność naprawdę działa na korzyść pacjenta.